CEVLANİ (18-19. Yüzyıl)
Kağızman'ın Toprakkale mahallesinde doğmuştur. Kağızman'ın işgali üzerine şiirler yazan şairimizin, doğum ve ölüm tarihi kesin bilinmemektedir. Ancak 1860 yıllarında doğduğu tahmin ediliyor. Rus istilasının ilk yıllarında Kağızman'ın halini uzun bir destanla dile getirmiştir.

RUS'A KALAN KAĞIZMAN'IN DESTANI
Al -Osman çekildi kaldık Urusa
Yaktı Ehl-i İslamını narın Kağızman
Kara bahtın kem talihin elinden
Kara geldi yaz baharın Kağızman

"Abeşik"i yolladılar dağlara
Dırıgon'u düzdü solu sağlara
"Kazağ"ı da teslim etti bağlara
Gör nasıl bağlandı zarın Kağızman

Bağların başını Urus bağ eder
Yığar büyükleri istindağ eder
Nice bin haneler kül toprağ eder
Yangın gördü nice yerin Kağızman

Bizler dinlemedik yakın uzağı
Küffar başımıza kurdu tuzağı
Kara kol bağladı bütün Kazağ'ı
Açılmaz bir yana sırrın Kağızman

Ezel baştan Şerif Beyler yazıldı
Orda Mısto Beyin rengi bozuldu
Şenlik ona baktı yola düzüldü
Yok mu senin hülüskarın Kağızman

Mısto Bey dedi ki korkmam göçerlik
Gani Mevla'm kanat verdi uçarık
Cahallar meşveret kurdu kaçarık
Ya neylesin ihtiyarın Kağızman

Matuşkalar ayvanlara göçende
Türlü türlü meyveleri seçende
İshak kuşları firgat ile geçende
Kan yaş döker her puvarın Kağızman

Yaz olanda iğde çiçeği açar
Güzel olan gülü yanağa saçar
Hayıf güzellere çirkinler kocar
Ne yaman ters dönmüş surun Kağızman

Gör nice mahzundur bahçeler bağlar
Şimdi ölülere yerinir sağlar
Gökteki melekler ah edip ağlar
Arşa çıktı ah u zarın Kağızman

Dertli cavlan yaptı böle destanı
Sizler zannetmeyin dertil olanı
Ahırında terk ederik biz seni
hiç yoğumuş itibarın Kağızman

ŞAMİL (...?1918)
Şamil adlı şairimiz, oğlu Şakir'in verdiği tahmine göre 1857-1880 yılları arasında Kağızman'a bağlı Camışlı Köyü'nde doğmuştur. Fakat yapılan araştırmalara göre Kağızman Nüfus Müdürlüğü'nde kaydına rastlanmamıştır. Yanlız, Şamil kırk yaşlarında 1918 Türk-Ermeni savaşında şehit düşmüştür. Şamil'in hanımı Nisbet'ten Zinnet, Fatma, Emine, Bekir, Şakir, Zakir isimlerinde çocukları olmuştur. Sadece Şakir hayattadır. Şamil'in oğulları soyad olarak, Deniz ismini almışlardır.

GELENİM YOKTUR
Arz eyleyip çıktım gurbet ellere
Yatarsam üstüme gelenim yoktur
Vadem hitap bulur vefat edersem
Yığılıp namazım kılanım yoktur

Anam yoktur yaşım yaşım ağlaya
Bacım yoktur karaları bağlaya
Elim ulusum yok ciğerimi dağlaya
Hazret ateşine yananım yoktur

Geriye kalmadı devletim verım
mevlam birdir resul hakka giderim
Der şamil bahçede bir dal fidanım
Eşim yok dostum yok yaranım yoktur
 

SAZCI HALİL (1889-1975) (Orman)
Sazcı Halil, 1889 yılında Kağızman'da doğmuştur. Babasının adı İsmail, annesinin adı Kıymettir.
Halil çok iyi saz çaldığından dolayı, Sazcı Halil olarak anılmıştır. Sazcı Halil'in ustasının, Yusuf Sezai olduğu söylene gelmektedir. Sazcılığın yanı sırameclislerde hikaye anlatarak, Durak Ahmet ve Erdemi'ye eşlik etmiştir.
 

KAĞIZMAN
Narin kale derler diğer adına
Manzarana doyulur mu Kağızman?
Kucak açmış ahbabına yadına
Eşsiz sevgi son bulur mu Kağızman?


Uzaktan seyreden bir cennet sanar
Bahçede bülbüller yaylanda pınar
Arasın başına ulu bir çınar
Dertli sesler duyulur mu Kağızman?

Her mevsim bir renge bürünür yüzün
Kış gelir çevrede doğar bir hüzün
Doğuştan mı kara yazılmış yazın?
Nimetlerin sayılır mı Kağızman?

Armudu, elması, vişnesi, dutu
Peyniri, yoğordu, ayranı, sütü
Yaylası, koyunu, kuzusu, eti
Gören eller bayılır mı Kağızman?

Tarihten yer almış ağır yarası
Zulmetmiş Ermeni bağlatmış yası
Kahraman kesilmiş sağı hastası
Şehitlerin sayılır mı Kağızman?

Minarelerden eksilmedi ezanın
Zalim düşman bozmadı düzenin
Halil bir ferdidir şirin kazanın
Sana kötü diyilir mi Kağızman?

SARAÇ HASAN (1894-1949)
Saraç Hasan 1894yılında Kağızman'da doğmuştur.Babasının adı Kamil, annesinin adı ise Zekiye'dir. Hanımı Selime'dir. Seracılıkla uğraşan ozan, şiirlerinde mahlaç olarak Saraç Hasan'ı kullanmıştır. Ailesi Saraçoğlusoy adını almıştır.

SOLA ÇEVRİLİR
Sabahtan uğradım ben bir güzele
Sağdan selam verir sola çevrilir
Duysa yoksulluğun samimi doatun
Keser muhabbeti ele çevrilir

Sakın her kişiyi dostun sanma
El için ateşe düşüp te yanma
Cahillerin meclisinde bulunma
Gider altın adın pula çevrilir

Saraç Hasan der ki var ise varın
Allah bol eylesin kazancın karın
Yoksulluğun duysa evdeki karın
Alır şalkatını yola çevrilir

EMİRHAN ÖZCAN(Kul Emirhan)
Kul Emirhan 1902'de Kağızman'ın Camışlı Köyü'nde doğmuştur. Bir süre eğitmenlik yapmış. Yine aynı köyde olan Cemal Hoca, Kul Emirhan'a hem öğretmenlik hem ustalık yapmıştır.
14 Şubat 1987 yılında kendi köyünde vefat etmiştir.

EFSANE MİDİR?
Ne ile mest olan divane gönlüm
Şad olmaz yahu efsane midir?
Na hak yere ekmek kimseye zulsim
Gördüğün sinek mi pervane midir?

Kara ekmez gezer amma izi yok
Nutuk bilir konuşmaz sözü yok
Her hala vakıftır fakat sözü yok
Sırrı günhan olur divane midir?

Bebeser olmaz gaybi görenler
Sırdaşıdır bile fezer erenler
Dost bağının güllerini derenler peymane midir?
Kul Emirhan gibi peymane midir?

SEYADİ (1905-1977)
Seyadi mahlasıyla şiirler yazmış olan şairimizin asıl adı, Mehmet Yıldız olup 1905 yılında Kızılveren doğmuştur. Annesinin adı Nene, babasının adı ise Ali'dir.
Hanımı Siso'dan 8 çocuğu olmuştur. 1977 yılında vefat eden şairimizin oğlu Özer Yıldız'dan on sekiz şiir tespit edilmiştir.

YAVAŞ YAVAŞ
Ölüm döşeğine düştüğüm zaman
Çekilir ayaktan can yavaş yavaş
Mevlam hasret ede tevhit getirem
Kurur damarlarda kan yavaş yavaş

Yüksek uçan gönül duraklar o gün
Hiç akla gelmez ne toy ne düğün
Dökerler ağzıma su yudum yudum
Toplanır ulkuma can yavaş yavaş

Götürürler musallaya koyarlar
Saf saf olur namazımı kılarlar
O dem Sedayi'yi kabre koyarlar
Atarlar üstüme kül yavaş yavaş
 

ALİ ÇAVUŞ (1911-1986)
Ali Çavuş Kağızman'ın Kozlu Köy'ünde 1911 yılında doğmuştur. Babasının adı Pehlül, anasının adı Züleyha'dır. İlkokul birinci sınıfından ayrılan ozan, okuma yazmayı az bilmektedir. Ali Çavuş'un soyadı Balta'dır. Mahlası Ali Çavuş olan ozana, çevrede Alen Emi'de denmektedir.
Geçmişini, değirmencilik ve duvar ustlığı yaparak sağlayan Ali Çavuş, Kötek Köyü'nde oturmaktaktaydı. 1986 yılında bir trafik kazasında vefat etmiştir.

DOSTUM
Dur dinle sözümü nasihatim var
Herkesin borcunu yoklama dostum
Bir çiçek olsa sana sadık yar
Koparıp dalından koklama dostum

Durma dostum durma zaman alışır
Ayrılma insanın ilmine karış
Dürüst ahlaklı ol güzelce konuş
Dar kafeste fikir saklama dostum

Tat almak istersen kaysı yemiş ol
Sukutun altında sözde gümüş ol
Gücenme siteme fikri geniş ol
Ağır sözle halkı oklama dostum

Ali Çavuş sözün kime layıktır
Sen gaflette isen şahın ayıktır
ilimi bilmeyen ondan farıktır
Doğru bir kimseyi tozlama dostum

LAÇIN ALADAĞLI (1918-1980)
Laçın Aladağlı 1918yılında Kağızman'ın Camışlı Köyü'nde doğmuştur. Babasını adı Ali, annesinin adı ise Sultan'dır. Laçın Aladağlı'nın asıl ismi Laçın Kurt'ur. Mahlas olarak Aladağlı ismini benimsemiştir. Oğullarından İsmail, babasının sürdürmüş olduğu aşıklığı devam ettirmiş ve onun yolunda gitmiştir.

DAĞLAR YARALI
Etrafını kar bürümüş
Dağlar yaralı yaralı
Sular cemaline ermiş
Çağlar yaralı yaralı

Sevdası sevimden gitmez
Ünüm çatmaz gücüm yetmez
Güller solgun bülbül ötmez
Bağlar yaralı yaralı

Kattılar gamın köşküne
Sormadılar ki suçu ne
Felek mi vurmuş Laçın'a
Ağlar yaralı yaralı

MENNANİ
Mennani, 1925 yılında Kağızman'da doğmuştur. Babası Recep, annesi ise Naide'dir. Mennani'nin asıl adı Yemen Ateş'tir. Yörede adına "Dede" derler.
Akıcı üslubu olan şairiniz, ticaretle uğraşmaktadır.
Mennani, İzmir'de ikamet etmektedir.

YAZDI BENİ
Neden ise nazlı yarim
Bugün yine üzdü beni
Kattı kederli saffına
Bir hizaya sürdü beni

Dedim nedir kadan alim
Konak et yanında kalim
Biraz gülkü neşelenim
Göz ucuyla süzdü beni

Geçti salına salına
Yine azmetti yoluna
Gizlinden düştüm dalına
Hemen duydu sezdi beni

Gördü gülümsedi durdu
Mennan'a teselli verdi
Otağında yer ayrıldı
Mihman dedi yazdı beni

ŞAHMETTİN TOPER
1928yılında, Kümbetler Mahallesinde doğmuştur. Babası Sedikan annesi Siso'dur.
Kardeşi Necmettin Toper ve Çilehaneti mehmet Orhan ile birlikte düğünlerde yıllarca davul çalgıcılığı yapmıştır.

İHTİYARLIK
Bir destan yazayım size
Bu dünya fanidir bize
Sızılar inmiştir dize
İhtiyarlık ihtiyarlık

Girmişim yetmiş yaşına
Ne işler geldi başına
Ağullar katmış aşına
İhtiyarlık ihtiyarlık

Yokuşu indim yarıya
Ne zeval geldi araya
Sözüm de geçmez karıya
İhtiyarlık ihtiyarlık

Ben gezerim ağır ağır
Kulak yoktur mükkam bağır
Karı topal bende sağır
İhtiyarlık ihtiyarlık

Şahmettin böyle yazdı
Sorsan neleri gezdi
Kalemde yazmaktan bezdi
İhtiyarlık ihtiyarlık

NİYAZİ (1932-1985)
Niyazi, 1932 yılında Kağızman'ın Kötek Beldesinde doğdu. Baba adı Hüseyin, anne adı Azize'dir. Asıl adı Zübeyt Irgalı'dır. Geçmişte çiftçilik, şoförlük inşaatçılık yaparak kazanmış.
28 Şubat 1985 yılında vefat etmiştir.

YARALI
Kara bahtım kem talihim elinden
Ahvalım yaralı halım yaralı
Koklamak istedim bahçem gülümden
Filizim yaralı dalım yaralı

Dünyanın sırrına aklım ermedi
El çalıp yarama merhem sürmedi
Peteğim çalışıp oğul vermedi
Kovanım yaralı balım yaralı

İstesem dünyada sarayı tahtı
Felek beni neye neye bıraktı
Süt içtim dostlarımdan dilimi yaktım
Dudağım yaralı dilim yaralı

Felek beni büküp büküp katladı
Gönlüm gam şişesi düşüp çatladı
Aşk bombası kucağında patladı
Kanadım yaralı kolum yaralı

Niyaz'am düşündüm ben neden neyim
Herkesten kötüyüm ben bir ednayım
Ne kasaba şehir nede ki köyüm
Harabem yaralı külüm yaralı

KEMAL UĞURLU
Kemal Uğurlu, 1932 yılında Kağızman'ın Toprakkale Mahallesi'nde doğmuştur. Baba adı Mehmet, anne adı Nene'dir.
Şairin Kağnıların Sesi adlı şiir kitabı vardır.

SEVGİLİM
Türlü çiçeklerden almıştır rengini
Misli ambar gibi kokan sevgilim
Çok aradım bulamadım dengini
Ateş ile beni yakan sevgilim

Hayran oldum baldan tatlı diline
Dünyayı değişmem zülfün teline
Dolasam kolunu ince beline
Pervaneler gibi dönen sevgilim

Şöyle bir edası düşman öldürür.
Hele o cilvesi başım döndürür
Kemal Uğurlu'nda methin bildirir
Beni sevdalara sokan sevgilim

İBRAHİM AYDEMİR (1935-1982)
İbrahim Aydemir,1935 yılında Kağızman'a bağlı Oluklu Köyü'nde doğdu.Babasının adı Kurban,anasının adı Hanım'dır.
Çok sayıda şiir yazmış olan şairimiz İbrahim Aydemir,1982 yılında Kağızman'ın Toprakkale Mahallesi'inde ki Avcı Mahmut İlkokulu'nda müdür olarak görev yapmakta iken, hastalanarak vefat etmiştir.

SELAM GÖTÜRÜN
(İbrahim Aydemir, Kağızman'da şehit düşen Avcı Mahmut için alttaki şiiri yazmıştır.)
Vatan toprağında yatan şehitler
Kükreyip felaha koşan yiğitler
Yirmi sekiz Eylül'de katılan Türkler
Avcı Mahmut Bey'e selam götürün

Gezgez dağlarını gezen rüzgarlar
Aras boylarını kesen rüzgarlar
Yurdunu hasretini sezen rüzgarlar
Avcı Mahmut Bey'e selam götürün

Kışlanın sırdaşı duran duvarlar
Namlıdan fırlayıp vuran koyanlar
Yükselip gökleri saran dumanlar
Avcı Mahmut Bey'e selam götürün

Avcı Mahmut ismi dillere destan
Minnettardır ona güzel Kağızman
Faniden kurtulup ebede koşan
Cennet yolcusuna selam götürün

Sizlerin kanıyla kurtuldu vatan
Kahraman Türklerin kalbinde yatan
İlhamı atadan ülküsü vatan
Bizlerden onlara selam götüren
 

SEYFİ ZİNDANİ (1936-1991)
Seyfi Zindani, 1936 yılında Kağızman'da doğmuştur.Babasının adı Seyfullah,anasının adı Mahizer'dir. Seyfi Zindani'nin asıl adı Seyfettin Kırlı olup lakaplarına Kirliler denilmektedir.
Memur emeklisi olan Seyfi Zindani , 1991 yılında vefat etmiştir.

YAŞLI GÖZLER
Çimen çiçek çise almış
Ağlamışsın yaşlı gözler
Niçin her taraf ıslanmış
Ağlamışsın yaşlı gözler

Dünya ekseninde döner
Güneş yavaş yavaş iner
Akşam oldu zamanım dar
Ağlamışsın yaşlı gözler

Buzlar erir yaz olunca
Bülbül gülşene konunca
Dostlar hatıra gelince
Ağlamışsın yaşlı gözler


Oğlum kızım torunum var
Yaşam gibi sorunum var
Zindani der yaranım var
Ağlamışsın yaşlı gözler

SELAMİ
Asıl adı Mehmet Avcıoğlu olan Selami mahlası şairimiz , 1936 yılında Kötek'te doğmuştur.Babasının adı Abubekir, anasının adı ise Gülü'dür.Geçimini çiftçilikle sağlamıştır.

SELAM SÖYLE
Badı sabah gider isen
Yaranlara selam söyle
Eşi dostu görür isen
Kalanlara selam söyle

Ben ağlarım özüm ağlar
Sazım ağlar sözüm ağlar
Hasret kaldım gözüm ağlar
Gülenlere selam söyle

Mansur gibi düştüm dara
Sinemden eksilmez yara
O gül yüzlü komşulara
Var olanlara selam söyle

Bu dert beni harap etti
Yedi ömrümü tüketti
Ecel geldi giden gitti
Kalanlara selam söyle

İçim bağladı çıbana
Muhtaç kalmışım dermana
Varır isen Kağızman'a
Gelenlere selam söyle

Sara bilmem bu yarayı
Yıkıldı gönlüm sarayı
Bu Selami biçareyi
Soranlara selam söyle

DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN