Kars Rehberi | Forums | TANIŞMAK İSTEYEN HEMŞERİLERİMİZ EMAİL ADRESLERİNİ BURAYA YAZABİLİRLER

Kayıt: Jan 27, 2009 Mesajlar: 9

KARS'DA NEVRUZ

Bilindiği gibi Nevruz, çeşitli topluluklar tarafından özellikle geniş bir coğrafyaya yayılan Türk halkları arasında Narvız, Yeddilenin, Bahar Bayramı gibi isimlerle anılmaktadır. Nevruz kelimeanlamı olarak yeni-gün anlamına gelmektedir.
Nevruz, yeni yılın gelişimini, baharın başlangıcını, toprağın uyanışını simgeleyen bir doğa, varoluş diriliş bayramı olarak kullanılmaktadır. Kars’da her yıl kutlanan bu gelenek 5000 yıldan beri doğu dünyasında bilinmektedir. Nevruz güneşin Balık burcundan Koç burcuna girdiği gündür. Aynı zamanda nevruz TürklerinErgenekondan çıktığı gün olarak kabul edilmektedir.
Kars da Nevruz ile ilgili inançların temelinde toprağa olan sevgi ve tarımsal işgücüne karşı duyulan isteğin yanı sıra bolluğa,refaha kavuşmanın sadece alınteriyle sağlanabileceği düşüncesi vardır.
Kars da Nevruz kutlama hazırlıkları hemen hemen bir ay önceden başlar ve iki aşamadan meydana gelir.
Birinci aşamada genel çevre temizliği dikkate alınır,bu günler Şubat ayının sonlarına doğru başlar,Mart ayının ikinci haftasına kadar devam eder.Yörehalkı,Nevruzu temiz bir şekilde karşılamak için ev temizliklerine başlar,badana,boyayapılır,bahçelere yeni bir düzen verilir ve bayram için erzak temini yapılır.
Yine bu ayda baharın müjdecisi olan semeniler ekilir.İlk baharın tez gelmesini arzulayan yöremiz insanı bu işi biraz daha hızlandırmak için bakışlarını,duygularını,yeşilliklerle süslemek için semeniler göğertir ve onusevgi ile besler.Halk arasında bolluk ve bereketin simgesi olan semeniler hakkında pekçok şiirler yazılmıştır.

Semeni al meni
Her yazda sen yada sal meni
Semeni sahla meni
İlde göğerterem senir
Gülüş dolur dodağalara semeni
Bizim eller O huyur bu nağmeni
Sermeni ay sermeni sahla meni
Düzerim dört yanıma nergisi yasemeni
Bu bayramda her il meclisi düzelden
Men el çekmem senin kimi güzelden
Safların bezeyisen ezelden
Yaraşırsan otağlara semeni.

İkinci aşama ise bayram kutlama aşamasıdır.Kutlamalar Martın ilk üç haftası Salıyı Çarşambaya bağlayan geceleryapılır.Karsda Martın ilk Çarşambasına (Yalancı Çerçembe), ikinci Çarşambasına(Doğrucu Çerçembe),üçüncüsüne ise (Ağır Çarşamba) Mart ayının sonÇarşambasına demir (qeski İran fervinden takvimine göre bu Çarşambaya yılın sonÇarşambası ,ahır Çarşamba denirdi).
Mart ayının ilk Çarşambasında cemre Havaya düşer, ikincide suya, üçüncüÇarşambada ise cemre toprağa düşerek tabiat tamamen uyanmış olur. Son Çarşambagenelde Mart ayının 20-21’ine yani Nevruz Bayramına denk gelmektedir.
Yöremizde kuşaktan kuşağa aktarılan düşüncelere göre bütün doğa kışuykusundan uyanıp canlandıkça kırlar, tarlalar kısaca bütün bütün tabiat akgiysisini çıkartıp yeşil kıyafetini giymeye başladığı gibi kanı hareketleniyor,ruh hali yükseliyor ekmek, biçmek, dikmek,kurmak yaradanına şükranda bulunma isteğiartıyor.Bu güzel bahar günlerinde güzel yemekler tatlılar pişirilir evlerden şenliksesleri yükselir.

Yöre halkı, özellikle birbirlerine yaptıkları ziyaretlerle kutlarlar.
Bu ziyaretlerde birbirleriyle dargın olan kişiler barışır küçükler büyükleri,sıhhatli olanlar hasta olanları ziyaret ederler.
Yoksul insanlara yetimlere kimsesizlere yardım edilir ve yakın zaman zarfında dünyadangöçen merhumların evlerine toplu ziyaretler yapılarak yas halindeki yakınlarınıntesellisine çalışılır,acıları paylaşılarak küçültülür.
Böylece aralarındaki anlaşmazlıklar,sıkıntılar,acılar eski yılda bırakılıp,yeni yıla temiz kalp ,sağlam düşünce, güzel dilekler ve barış niyetleriylegirerler.

Uzak yerlerde olanlar ise,bayram kutlamalarını mümkün olduğunca ailelerinin yanında geçirmeye çalışırlar.Gelenekhaline gelen ve Çarşamba akşamları yapılan ,kulak asma mendil, mendil atma(bacabaca), yoldan geçenleri ıslatma, kosa kosa çıkartma, fala bakma, ateş yakıpüzerinden atlama, nevruz sofrası kurma gibi kutlamalar yapılır.
Nevruz bayramı halkımıza büyük bir manevi güç olduğuda yadsınmaz birgerçektir.Çünkü bayram ar efesinde son Çarşamba günü, her kez kötü söz orucuna girmiştir.Bu günde kimse kötü bir söz söylemez, dedikodu yapmaz ve iyi şeylerden bahsedilir.Allah dergahında samimiyetle dua edilir, hayır duaları, arzular, istekler dile getirilir.Buradaki amaç; kapıdan, pencereden, perde arkasından, kulak falınaçıkan komşuların, eş, dost ve akrabaların yürek açan sözler, hayır, bereketarzusu ve Allah kelemi duyması için yapılır. Buradan anlaşılacağı gibi Karsda kutlanan bu bayramda, insanların sadece kendi ailelerini değil, başkalarınıda kapsıyor , önemsiyor ve onlarında refahını arzuluyor.Böylece, Nevruzun hem insani,hem de çok soylu bir bayram olduğu ortaya çıkıyor.
KÖŞE YAZILARIMIZA www.karsrehberi.com dan ulaşabilirsiniz..